Jarema Maria (1908-1958): malarka, rzeźbiarka i scenograf, jedna z najważniejszych artystek polskich XX w.; siostra Józefa i Władysława; studiowała w krakowskiej ASP u K. Dunikowskiego; współzałożycielka I i II Grupy Krakowskiej (1932 i 1957) i Grupy Plastyków Nowoczesnych (po 1945); w pierwszym okresie twórczości rzeźbiarskiej tworzyła pod wpływem ekspresjonizmu, później zwróciła się w kierunku abstrakcji odwołującej się do kształtów form organicznych (m.in. pomnik robotników Semperitu na cmentarzu Rakowickim, 1936); w twórczości malarskiej początkowo czerpała inspiracje z ekspresjonizmu oraz surrealizmu, a następnie ze sztuki abstrakcyjnej; posługiwała się głównie temperą, gwaszem, akwarelą; realizowała kompozycje figuralne (Akt, 1938; Taniec, 1955) oraz abstrakcyjne (cykle: Wyrazy, 1953-57; Obroty, 1955-58; Penetracje, 1956-58; Filtry, 1957-58; Rytmy, 1957-58); w twórczości zwracała uwagę głównie na problem współzależności ruchu i światła w kompozycjach odznaczających się wewnętrznym dynamizmem; od 1935 współpracowała z eksperymentalnym teatrem Cricot (jako scenograf, a także aktorka), po wojnie z Cricot 2; mimo lewicowych poglądów, w l. 50. krytykowała socrealizm i broniła prawa do niezależności artystycznej.