Lucjan MIANOWSKI. Grafika – lata 60. i 70.

To druga wystawa tego artysty w Galerii Pod Rejentem. Wystawa jest przypomnieniem bardzo ciekawego  okresu w sztuce polskiej, jakim były niewątpliwie lata 60. i 70.  Z ówczesnej tworczości Lucjana Mianowskiego – wielce zasłużonego dla grafiki polskiej –  prezentujemy litografie z lat 60 i 70. nawiązujące do nurtu pop-art i op-art. W głównej mierze Lucjanowi Mianowskiemu przypisuje się przeszczepienie tych kierunków sztuki zachodniej na grunt polski.
To on pierwszy wprowadził cytat fotograficzny do grafiki, a obecność tych prac na I Ogólnopolskiej Wystawie Młodej Grafiki w 1965 roku uczyniła zeń bohatera wystawy i miała zainspirować na wiele następnych lat sporą część startującego wówczas pokolenia.  „Zachód słońca”, „Pejzaż księżycowy”, „Kroki we mgle”, „Akt na tle morza” to tylko niektóre z cykli prezentowanych na wystawie.

Dwie główne cechy określają twórczość Lucjana Mianowskiego. Pierwsza, wypływająca z jego kondycji peintre-graveura, to malarskość wizji plastycznej, połączona ze ścisłymi rygorami rysunkowymi. Drugą jest niezmienna aktualność ideowo-formalna, biorąca swą genezę zarówno z żywego uczestniczenia w przemianach sztuki światowej, jak współtworzenia nowych wartości wyrazowych. Znajduje to uzasadnienie w świeżości intelektualnej autora, jak również odwadze porzucania wyeksploatowanych przez niego i doprowadzonych do pewnej doskonałości metod wypowiedzi.

Mianowskiego cytaty z rzeczywistości nie miały jednak tej natarczywej, bezpośredniej obecności, jaka cechowała dzieła pop-artu, które niewątpliwie zwróciły jego uwagę w czasie pobytu w Paryżu z początkiem lat sześćdziesiątych. Uproszczone kompozycje, oczyszczony i rozjaśniony koloryt nie zmieniają postawy artysty penetrującego ciągle tajemnicze rejony podwójności ludzkiej kondycji. Nie tylko zestawia idealną gładkość aktu dziewczyny z fakturą morza i chmur, z roślinną rozmaitością łąki, które ją przenikają, nie tylko konfrontuje jej nagość z ubraniem, ale na fotograficzne realia nakłada geometryczną siatkę przeniesioną z obcej im konwencji op-artu. Jednocześnie z zaostrzeniem przeciwieństw prowadzi Mianowski specyficzną grę między iluzją i rzeczywistością.
Sztuka Mianowskiego nieustannie zaskakuje swoim bogactwem, w którym – dzięki wybitnemu talentowi do umiaru – więcej prostoty i logiki niż barokowego przeładowania.


Urodzony 2 lutego (Wodnik) 1933 r. w Strzemieszycach. Syn Lucjana i Pelagii Haberko. W 1939 r. w czasie okupacji rozpoczął naukę w szkole powszechnej oraz na tajnych kursach, by w 1945 zdać egzamin do Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Będzinie. Następnie w 1950 r. zdał maturę w gimnazjum i Liceum „Carolinum“ w Nysie. Również w 1950 r. rozpoczyna studia w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, początkowo w pracowni plakatu u prof. Macieja Makarewicza, następnie w pracowni litografii u prof. Konrada Srzednickiego, gdzie w 1956 r. otrzymuje dyplom z wyróżnieniem. Przez dwa następne lata studiuje malarstwo w pracowni prof. Czesława Rzepińskiego.
W 1959 r. otrzymuje Stypendium Rządu Francuskiego na studia w Paryżu w Ecole Nationale Superieure des Beaux-Arts w pracowni litografii u prof. Pierre Clairin, gdzie studiuje w latach 1959/60 i 1963/64. W latach 1964/65 pobyt artystyczny w Skandynawii (Dania, Szwecja). W 1967 r. pobyt artystyczny w Algierii i Francji. W 1968 r. odbywa podróż samochodem przez Czechosłowację, Austrię, Szwajcarię, Włochy, Francję na Ibizę. W 1988 r. podróż do Moskwy i Tokyo.
W roku akademickim 1964/65 zostaje powołany na wykładowcę litografii w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu.
W 1970 r. po przeprowadzonym przewodzie zostaje powołany na stanowisko docenta na Wydziale Malarstwa, Grafiki i Rzeźby w PWSSP, w Poznaniu a w 1982 r. powołany na stanowisko profesora nadzwyczajnego również w PWSSP w Poznaniu. W 1971 r. Laureat nagrody Ministra Kultury i Sztuki za osiągnięcia twórcze oraz pracę dydaktyczną. W 1985 r. nagrodzony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. 2005 r. odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2006 r. nagrodzony medalem Rektora ASP w Poznaniu – Zasłużony dla Szkoły.

Ważniejsze wystawy indywidualne:

1959 Paris - Librairie Celtique • 1964 Paris - Galeria Lambert • 1965 Kopenhaga - Galeria AP • 1965 Sztokholm - Galeria „Gröna Paleten“ • 1967 Warszawa - CBWA Galeria „Zachęta“ • 1967 Poznań - BWA „Arsenał“ • 1969 Kraków - Galeria Desa, św. Jana 3 • 1970 Gdańsk - Dwór Artusa • 1974 Zielona Góra -BWA • 1977 Bydgoszcz - BWA • 1977 Lublin - BWA • 1979 Łódż - Salon Sztuki Współczesnej • 1980 Poznań - BWA „Arsenał“ • 1981 Toruń - Galeria Sztuki KMPiK • 1984 Bielefeld RFN - Galeria „ET“ • 1984 Sapporo Japan - Galeria „NDA“ • 1987 Londyn - Polish Culture Institute • 1988 Kraków - Black Gallery • 1988 Tokyo - „Marunouchi Gallery“ • 1991 Poznań - Galeria „Aneks“ • 1991 Ahaus Niemcy - BZA Brennelement - Zwischenlager • 1998 Poznań - Galeria Grażyny Kulczyk • 2000 Sopot - BWA • 2001 Kielce - BWA „Na Piętrze“ • Busko Zdrój - Galeria Sztuki „Zielona“ • 2002/2003 Kraków - Galeria Pod Rejentem • 2007 Kraków - Galeria Pod Rejentem

Ważniejsze wystawy zbiorowe:

1955 Warszawa „Arsenał“ Ogólnopolska Wystawa Młodej Polski • 1960 i 1967 Sao Paulo - VI i IX Biennale de Sao Paulo • 1965 i 1971 Biella (Wochy) - Premio Internationale Biella • 1957 i 1958 Sopot BWA - Festiwal Młodego Malarstwa i Rzeźby • 1959 i 1962 Zakopane - BWA Salon Marcowy • 1959 Warszawa - CBWA - III Wystawa Sztuki Nowoczesnej • 1962 Tokyo - 30th Anniversary Exibition Japan Print Association • 1963 Lubljana - V Biennale Internationale de la Gravure • 1964 Bochum (RFN) - Stadtische Kunstgalerie Profile IV - Polnische Kunst Heute • 1965 Warszawa - I Ogólnopolska Wystawa Młodej Grafiki • 1966 Tokyo - The V International Biennale Exhibition of Prints • 1967 Paris - V Biennale de Paris • 1968 Praga (Czechosłowacja) - „DA NIMUS“ Między­narodowa Wystawa Sztuki • 1969 Warszawa - Wystawa „XV-lecie PRL“ CBWA „Zachęta“ • Od roku 1970 do 1988 - II, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII – Kraków Międzynarodowe Biennale Grafiki • 1972 Ibiza (Hiszpania) - „lbizografia‘72“ • 1972 Frechen (RFN) - 2 Internationale Graphik Biennale • 1976 Monton (Francja) - XI Biennale Internationale d’Art. • 1977 Madryt - VI Biennal International Del Deporte En Las Ballas Artes • 1985 Kraków - Muzeum Narodowe: Malarstwo Polskie, „Galeria 40-lecia“ zorganizowana przez Redakcję „Przekroju“ • 1987 Kraków - Muzeum Narodowe: „Polaków Portret Własny“ • 1988 Heidelberg (RFN) - 5 Biennale de la gravure Europeene • 1991 Paris - Bibliotheque Nationale „10 lat zakupów od Miro do Baselitz“ • 1993 Kraków BWA „Grafika w Krakowie - Pokolenia“ • 1994 Cracow Expo Center - „4 Żywioły Współczesnej Grafiki Polskiej“ • 1994 Kraków - „Litografia polska od 1900 roku“ • 1994 Kraków - „Międzynarodowe Triennale Grafiki".

Ważniejsze nagrody i wyróżnienia:

1955 Ogólnopolska Wystawa Młodej Plastyki, Warszawa, Arsenał, nagroda w dziale grafiki • 1957 Międzynarodowy Festiwal Humoru, Włochy Bordighera, dyplom honorowy • 1958 „Młode malarstwo, grafika i rzeźba“ Sopot, nagroda w dziedzinie malarstwa • 1959 II Ogólnopolska Wystawa Grafiki Artystycznej i Rysunku, Warszawa, wyróżnienie • 1959 Nagroda plastyczna miasta Nowa Huta • 1960 l Biennale Grafiki, Kraków, wyróżnienie • 1960 Srebrny Medal Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, Kraków • 1962 II Biennale Grafiki Kraków - I nagroda • 1972 Międzynarodowe Biennale, Frechen, medal • 1973 Nagroda Krytyki Plastycznej, Kraków • 1980 Międzynarodowe Biennale Grafiki, Kraków, nagroda specjalna • 1997 Międzynarodowe Triennale Grafiki, Kraków - Prix-Europe wspólnie z Cezarym Paszkowskim.

Ważniejsze publikacje:

Jerzy Stajuda - „Lucjan Mianowski“, Współczesna grafika polska, Wyd. Artystyczno-graficzne, Warszawa 1964 • Pat Gilmour - „Modern Prints“, Published in Great Britain by Studio Visa 1970 • Irena Jakimowicz - „Współczesna grafika polska“, Arkady, Warszawa 1975 • Janusz Bogucki - „Sztuka Polski Ludowej“, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1983 • Danuta Wróblewska - „Polska Grafika Współczesna“, Interpress, Warszawa 1977 • Irena Kalczyńska, Vanni Scheiwiller - „Grafica Pollaca Contemporainea“, Editions en Haut, La Chaux-De-Fonds, 1988 • Jacek Woźniakowski - „Co się dzieje ze sztuką“, Wydawnictwo Literackie, Kraków • Alicja Kępińska - Nowa Sztuka, „Sztuka polska 1945-78“, Wyd. Artystyczne i Filmowe 1981 • Adam Radajewski - „żywa Sztuka Współczesna“, Ossolineum 1982 • 175 lat nauczania malarstwa, rześby i grafiki w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, 1993 • Irena Jakimowicz - „Pięć wieków grafiki polskiej“, MNW, Warszawa 1997.

Prace w zbiorach:

Muzeum Narodowe w Warszawie, Krakowie, Bydgoszczy, Poznaniu, Muzeum of Modern Art w Nowym Jorku, Muzeum de Arte Moderna w Sao Paolo, Muzeum Sztuki Współczesnej w Tokio, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Sztokholmie, Library of Congress w Waszyngtonie, Bibliotheque Nationale w Paryżu, Albertina w Wiedniu i innych, oraz w zbiorach prywatnych w kraju i za granicą.




Lucjan Mianowski was born on 2 Feb. 1933 and lives in Cracow. He graduated from the Cracow Academy of Fine Arts in 1956, studied further at the Ecole Nationale Superieure des Beaux Arts in Paris. He was soon put in charge of the litho-graphic workshop at the Poznań State School of Fine Arts.

He has exhibited in Poland and abroad. In 1957 he was awarded the first prize for a graphic in the Warsaw Arsenal Gallery, which at that time was presenting the Polish avant-garde. He has been distinguished on many occassions. Among his latest prizes The Cracow Art Critic’s Prize and the Medal at the Second International Biennale of Graphic Art in Frechen. All his one-man exhibitions at home and also abroad, have caused lively reactions.

Mianowski first attracted attention by his work in which the symbolic sense of the colour dominates, such as the oil painting in grey tonality (now to be seen in the collection of the Cracow National Art Museum). A symbolic meaning is also attached to the colour used with sensitivity in his coloured lithographs and also in the works in auto-offset technique, now shown and printed from paintings on wood and emphasized by the montage of realia. Continuously observing the world and people, he gives us ever new visions characterizing our times, always just on the border of irony. Ironic romanticism… Among the works exhibited here "Nude in a mirror" is still a search for some variant of technical means which can be used in a formal aspect: we have the effect of two cameras being used to make a simultaneous photograph from two opposite sides of the object, which gives a vision from both points of new together. While the warning triptych "Protection of Natural Environment", A Wood, A Field and A Lake – idyllic landscapes in a wealth of green, blue and white – is at the same time the abode of asked menace.

The works of Lucjan Mianowski were purchased for the collections of the State National Museums in Warsaw, Gracow and Poznań and abroad – by Bibliotheque Nationale in Paris, Albertin in Vienna, Library of Congress in Washington, Museum of Modern Art in New York, Museo de Arte Moderna in Sao Paulo, Museum of Modern Art in Japan and National Museum in Budapest.