Eugeniusz Waniek. Malarstwo, grafika, rysunek – lata 30. i Grupa Krakowska.

Eugeniusz Waniek (ur. 1906 r.) – malarz, grafik.  Studia artystyczne rozpoczynał, w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Po pierwszym roku rysunku u prof. Władysława Jarockiego, Eugeniusz wybiera malarstwo, studiując kolejno w pracowni: prof. Teodora Axentowicza, prof. Fryderyka Pautcha, prof. Ignacego Pieńkowskiego, prof. Karola Frycza, w pracowni malarstwa dekoracyjnego. Równocześnie studiuje grafikę u prof. Jana Wojnarskiego. Jeszcze podczas studiów związał się z Grupą Krakowską. Pierwszy raz wystawiał w maju 1934 r. w Liceum Krzemienieckim wraz z Blonderem, Grunberżanką, Jaremówną, Lewickim, Marczyńskim, Osostowiczem, Stawińskim, Sternem, Wicińskim i Winnickim.  Już wtedy, w latach trzydziestych na prace jego i Sterna zwrócił uwagę znany teoretyk sztuki Leon Chwistek. Najważniejsze dokumentalnie były portrety kolegów z Grupy – Marii Jaremy, Jonasza Sterna, Leopolda Lewickiego, Aleksandra Winnickiego, Henryka Wicińskiego, a także autoportret, sceny uliczne, ludzie przy pracy, martwe natury.

Ten jego związek z liczącym się stowarzyszeniem twórczym, działającym najpierw w latach 1932-1937 a potem od 1957 r. podkreślało wiele opracowań. Rozgłos jaki udało się osiągnąć dzięki trzem wystawom stanowił bodziec do artystycznego określenia się grupy. Bardziej świadomi politycznie i radykalni członkowie Grupy Krakowskiej  chcieli manifestu rewolucyjnego łączącego nowatorstwo w sztuce z zadaniem przemian społeczno-politycznych. Z końcem 1934 r., Eugeniusz Waniek odchodzi z „Grupy Krakowskiej“. Bezpośrednią przyczyną odejścia, były poglądy, nie przystające do kierunku, w którym zmierzali inni jej członkowie, jak również poglądów, jakie prezentowali. Jak sam mówi: „On, wychowany w atmosferze wielkiego patriotyzmu, polskości nie mógł pogodzić się z coraz bardziej silnymi, wręcz radykalnymi lewicowymi poglądami polityczno-społecznymi niektórych członków Grupy. Duch lewicy międzynarodowej odrzucił go od Grupy. Nie było w niej nic z ducha polskości patriotycznej. W Grupie byli Ukraińcy, którzy mieli swoje zapatrywania i cele, byli komuniści, dla których prawdziwa Polskość była nieważna i w końcu byli młodzi Żydzi-komuniści o swoich całkowicie odrębnych dążeniach“.

Na wystawie prezentowane są głównie prace z okresu przynależności artysty do I Grupy Krakowskiej. Są to głównie grafiki, niewątpliwie cenne dla kolekcjonerów, gdyż odbijane były najczęściej w jednym, a co najwyżej kilku egzemplarzach. Twórczość malarską tego okresu reprezentują cztery obrazy: „Bezrobotny”, „Autoportret”, „Hafciarka”, „W oknie”. Na wystawie eksponowane są również liczne rysunki i szkice z tego okresu: „Z Bratniaka”, „Macierzyństwo”, „Bar”, „Murarze”, „Żebraczka”, „Repeta”, „Muzykanci”, liczne sceny uliczne, martwe natury, akty i autoportrety.

Prace artysty znajdują się w zbiorach: Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Warszawie,  Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Łodzi, Muzeum Narodowego w Poznaniu, Muzeum Sztuki Współczesnej w Radomiu, Muzeum Okręgowego w Chełmie,  Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy, Muzeum w Chorzowie, Muzeum Ruchu Rewolucyjnego w Warszawie, Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, Muzeum Historycznego w Sanoku, Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie, Biblioteki Narodowej w Warszawie oraz w kolekcjach prywatnych w Polsce i za granicą.